Trả lời nhanh
Dán văn bản bị lỗi font (kiểu “ViÖt Nam” của TCVN3 hay “Vieät Nam” của VNI), công cụ tự nhận ra bảng mã và đổi sang Unicode dựng sẵn để dùng với Times New Roman, Arial. Chiều ngược lại cũng được: Unicode sang TCVN3 (.VnTime), VNI Windows (VNI-Times), VPS, VIQR hoặc Unicode tổ hợp. Văn bản xử lý ngay trên trình duyệt, không gửi lên máy chủ.
Bảng mã font tiếng Việt là gì?
Văn bản soạn từ những năm 1990–2000 bằng phông .VnTime (bảng mã TCVN3, còn gọi là ABC) hay VNI-Times vẫn còn rất nhiều trong công văn, giáo án, sổ sách cũ. Mở trên máy không có phông đó, hoặc sao chép sang web, Zalo, chữ biến thành “§êng” thay vì “Đường”. Lý do là mỗi bảng mã gán chữ có dấu vào những mã khác nhau; công cụ ánh xạ lại từng chữ theo bảng chuẩn của dự án VietUnicode, đủ 134 chữ cái có dấu.
Cách chuyển mã font
- 1
Dán văn bản vào ô “Văn bản cần chuyển”. Để “Bảng mã nguồn” là “Tự nhận dạng”: công cụ báo bảng mã đoán được.
- 2
Chọn “Chuyển sang”, thường là Unicode dựng sẵn (NFC). Kết quả hiện ngay ở ô bên phải.
- 3
Nếu nhận dạng sai (văn bản quá ngắn), chọn tay bảng mã nguồn: TCVN3 cho phông bắt đầu bằng “.Vn”, VNI cho phông “VNI-…”.
- 4
Bấm “Sao chép”, dán vào Word rồi đổi phông sang Times New Roman / Arial (với kết quả Unicode) hoặc đúng phông của bảng mã đích.
Nhận ra bảng mã qua chữ bị lỗi
| Bảng mã | Phông thường gặp | “Đường Việt Nam” bị hiện thành |
|---|---|---|
| TCVN3 (ABC) | .VnTime, .VnArial, .VnTimeH | §êng ViÖt Nam |
| VNI Windows | VNI-Times, VNI-Helve | Ñöôøng Vieät Nam |
| VIQR | Không cần phông (ASCII) | DDu+o+`ng Vie^.t Nam |
| Unicode tổ hợp | Mọi phông Unicode | Nhìn giống hệt nhưng tìm kiếm, sắp xếp sai |
| Unicode dựng sẵn | Times New Roman, Arial, Roboto | Đường Việt Nam (chuẩn) |
Nên chọn bảng mã nào
| Mục đích | Bảng mã |
|---|---|
| Web, email, Zalo, văn bản hành chính hiện nay | Unicode dựng sẵn (TCVN 6909:2001) |
| Mở lại văn bản cũ trên máy chỉ có .VnTime | TCVN3 |
| Phần mềm cũ chỉ nhận VNI (bảng hiệu, máy cắt chữ) | VNI Windows |
| Gửi qua kênh chỉ nhận chữ không dấu | VIQR |
Ví dụ
Công văn cũ .VnTime
“Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam” được nhận dạng TCVN3 và đổi thành “Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.
Bảng hiệu cần phông VNI
Gõ Unicode “Cửa hàng Phương Nam”, chuyển sang VNI Windows rồi dán vào phần mềm thiết kế, chọn phông VNI-Times.
Chữ sao chép từ PDF tìm không ra
Văn bản ở dạng Unicode tổ hợp: chọn nguồn “Unicode tổ hợp”, đích “Unicode dựng sẵn” để chuẩn hoá.
Gửi tin không dấu nhưng vẫn đọc được
Chuyển sang VIQR: “Vie^.t Nam”, người nhận đổi ngược lại bằng công cụ này.
Lỗi thường gặp
- Đổi xong vẫn thấy ký tự lạ.
- Kết quả Unicode cần phông Unicode: chọn toàn bộ trong Word và đổi sang Times New Roman hoặc Arial.
- Chữ hoa trong TCVN3 bị thành chữ thường.
- TCVN3 viết chữ hoa có dấu bằng phông riêng (.VnTimeH) với cùng mã chữ thường. Hãy sửa lại chữ hoa sau khi đổi, hoặc dùng chức năng chữ hoa của công cụ Chuyển chữ hoa thường.
- Nhận dạng sai với đoạn rất ngắn.
- Chọn tay bảng mã nguồn, hoặc dán đoạn dài hơn có nhiều chữ có dấu.
- Dán văn bản Word mất định dạng.
- Công cụ chỉ đổi chữ; với tài liệu dài, đổi xong dán lại vào Word bằng “Giữ chỉ văn bản” rồi định dạng lại.
Vì sao văn bản cũ bị lỗi font
Trước khi Unicode phổ biến, mỗi bộ phông tiếng Việt tự chọn mã cho chữ có dấu trong 256 mã của bảng ASCII mở rộng. TCVN3 đặt “Đ” ở mã 0xA7 (hiện thành “§” với phông thường), VNI ghi “ệ” bằng hai mã “e” + “ä”. Khi máy mở văn bản không có đúng phông, nó hiện các mã đó bằng ký tự Latin, nên chữ thành vô nghĩa.
Unicode gán mỗi chữ có dấu một mã duy nhất trên mọi máy. Việt Nam chuẩn hoá Unicode thành TCVN 6909:2001, và văn bản hành chính hiện nay bắt buộc dùng bộ mã này.
Unicode dựng sẵn và tổ hợp
Cùng chữ “ế” có thể lưu là một ký tự (dựng sẵn, NFC) hoặc chữ “e” kèm dấu mũ và dấu sắc (tổ hợp, NFD). Hai dạng nhìn giống nhau nhưng máy coi là khác: tìm kiếm, sắp xếp, đặt tên tệp, so khớp mật khẩu có thể sai. Bộ gõ cũ và văn bản sao chép từ PDF hay tạo ra dạng tổ hợp; nên chuẩn hoá về dựng sẵn.
Nguồn bảng mã
Bảng ánh xạ 134 chữ có dấu cho TCVN3, VNI Windows và VPS lấy từ bảng ký tự của dự án VietUnicode (vietunicode.sourceforge.net), qua gói R vietnameseConverter; VIQR theo RFC 1456 (dấu phụ ( ^ +, dấu thanh ' ` ? ~ ., dd cho đ, dấu \ để giữ dấu câu).
Thuật ngữ
- Bảng mã
- Quy ước gán mỗi chữ một con số trong máy tính.
- TCVN3 (ABC)
- Bảng mã 8 bit tiếng Việt chuẩn TCVN 5712:1993, dùng với phông .VnTime.
- VNI Windows
- Bảng mã của bộ gõ VNI, ghi chữ có dấu bằng chữ gốc và mã dấu.
- VIQR
- Cách viết tiếng Việt bằng ký tự ASCII (Vie^.t Nam), RFC 1456.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết văn bản đang dùng bảng mã nào?
Xem tên phông trong Word: .VnTime, .VnArial là TCVN3; VNI-Times là VNI. Hoặc dán vào đây, công cụ tự nhận dạng.
Có đổi được cả tệp Word không?
Công cụ đổi văn bản dán vào. Với tệp Word, sao chép nội dung (Ctrl+A, Ctrl+C), đổi ở đây rồi dán lại.
Unikey cũng đổi được, khác gì?
Unikey có chức năng chuyển mã qua clipboard trên Windows. Công cụ này dùng được trên mọi máy, cả điện thoại, không cần cài.
Văn bản có bị gửi đi đâu không?
Không. Việc đổi chạy hoàn toàn trên trình duyệt.
Có hỗ trợ VISCII không?
Hiện chưa; các bảng mã thường gặp nhất ở Việt Nam là TCVN3 và VNI đã có.
Tại sao chữ hoa TCVN3 đổi ra chữ thường?
Do bản chất TCVN3 dùng chung mã cho chữ hoa và chữ thường có dấu, phân biệt bằng phông. Cần sửa tay vài chữ hoa sau khi đổi.
Đánh giá và bình luận
Đang tải…