Lập ngân sách chi tiêu Tết 2027: bảng mẫu và mẹo tiết kiệm

Muốn tiêu Tết 2027 mà không "cháy túi" sang tháng Giêng, hãy chốt một con số tổng trước, rồi chia nhỏ theo tỷ lệ: khoảng 25% cho mâm cỗ, thực phẩm; 20% quà biếu; 15% lì xì; 15% đi lại và phần còn lại cho mua sắm, đi chơi, dự phòng. Với gia đình 4 người dành 20 triệu đồng cho Tết, mâm cỗ là 5 triệu, quà biếu 4 triệu, lì xì 3 triệu. Còn khoảng 3 tháng nữa là Tết (mùng 1 là thứ Bảy 06/02/2027), đủ thời gian để để dành trước.

Tóm tắt nhanh

• Chốt ngân sách Tết bằng một con số, nên đặt trong giới hạn tiền đã có (lương, thưởng Tết, tiền để dành), không vay để tiêu Tết.
• Chia theo tỷ lệ: mâm cỗ 25%, quà biếu 20%, lì xì 15%, đi lại 15%, mua sắm 10%, đi chơi 10%, dự phòng 5%.
• Lập danh sách người nhận quà, lì xì trước, ghi rõ số tiền từng người, tránh "tới đâu hay tới đó".
• Mua vé xe, vé tàu sớm; mua đồ khô từ đầu tháng Chạp, đồ tươi sát Tết.
• Tiền góp chung của anh chị em (quà bố mẹ, mâm cỗ) nên chia rõ ngay bằng công cụ chia tiền.
• Phần thưởng Tết chưa dùng tới có thể gửi kỳ hạn ngắn để có thêm chút lãi.

Vì sao cần ngân sách Tết riêng?

Tết là dịp chi tiêu dồn dập nhất năm: chỉ trong vài tuần, một gia đình phải lo quà biếu, lì xì, mâm cỗ, vé xe, quần áo mới, đi chơi đầu năm. Nếu không đặt giới hạn, rất dễ tiêu hết cả lương tháng 1 lẫn thưởng Tết, rồi phải "thắt lưng buộc bụng" suốt tháng Giêng, tháng Hai.

Một ngân sách riêng giúp bạn:

• Biết trước tổng số tiền sẽ chi, so với số tiền thực có.
• Ưu tiên khoản quan trọng (biếu bố mẹ, vé về quê) trước khoản có thể bớt (mua sắm theo cảm hứng).
• Không phải khó xử khi đến nhà họ hàng vì đã chuẩn bị sẵn phong bao lì xì.

Bước 1: Xác định tổng tiền dành cho Tết

Cộng các nguồn tiền bạn chắc chắn có trước Tết:

• Lương tháng 12/2026 và lương tháng 1/2027 (phần dư sau chi tiêu thường ngày).
• Thưởng Tết, lương tháng 13 (nếu công ty đã thông báo). Lưu ý thưởng có thể bị khấu trừ thuế thu nhập cá nhân; cách ước tính phần thực nhận có trong bài cách tính thuế TNCN tiền thưởng Tết.
• Tiền để dành riêng cho Tết.

Một nguyên tắc dễ nhớ: chi Tết không quá một nửa thưởng Tết cộng phần để dành, phần còn lại giữ cho các tháng đầu năm (học phí, tiền nhà, chi phí bất ngờ). Nếu chưa có thưởng, đừng đặt ngân sách dựa trên khoản thưởng "có thể sẽ có".

Bước 2: Chia ngân sách theo tỷ lệ

Bảng dưới là ví dụ cho gia đình 4 người ở thành phố, về quê ăn Tết, tổng ngân sách 20 triệu đồng. Tỷ lệ chỉ để tham khảo; nhà ở gần quê thì giảm phần đi lại, nhà có nhiều cháu nhỏ thì tăng phần lì xì.

Muốn đổi sang ngân sách của nhà mình, nhập tổng tiền và tỷ lệ vào công cụ tính phần trăm: ví dụ ngân sách 15 triệu thì 25% cho mâm cỗ là 3.750.000 đồng.

Bước 3: Lập danh sách quà biếu và lì xì

Đây là hai khoản dễ "vượt" nhất vì chi rải rác. Hãy viết ra giấy (hoặc ghi chú điện thoại) theo mẫu:

Vài mẹo nhỏ:

• Thống nhất mức lì xì theo nhóm (trẻ nhỏ, học sinh lớn, người già) để không phải cân nhắc từng phong bao.
• Chuẩn bị tiền mệnh giá nhỏ sớm từ tháng Chạp. Dịch vụ đổi tiền mới tự phát sát Tết thường thu phí chênh lệch cao.
• Lì xì chuyển khoản cho người thân ở xa qua mã QR: bạn có thể tạo mã QR nhận tiền bằng công cụ tạo mã QR.

Bước 4: Chia tiền góp chung cho rõ ràng

Nhiều gia đình có nhiều anh chị em cùng góp tiền mâm cỗ, quà Tết cho bố mẹ. Chia rõ từ đầu giúp tránh hiểu lầm.

Ví dụ: bốn anh chị em góp 6.000.000 đồng mua quà và lo mâm cỗ ở nhà bố mẹ. Anh cả đã trả trước toàn bộ và nhận góp 2 phần, ba người còn lại mỗi người 1 phần (tổng 5 phần):

• Anh cả: 2 phần = 2.400.000 đồng.
• Mỗi em: 1 phần = 1.200.000 đồng, chuyển lại cho anh cả.

Trong công cụ chia tiền nhóm, chọn chế độ chia theo phần, nhập tổng tiền, số phần và người đã trả trước; công cụ tự tính ai chuyển cho ai bao nhiêu. Cách này cũng dùng được khi nhóm bạn đi du xuân, thuê xe về quê chung.

Mẹo tiết kiệm khi chi tiêu Tết

Mua sắm đúng lúc

• Đồ khô, bánh kẹo, nước ngọt: mua từ đầu tháng Chạp (từ 08/01/2027) khi giá chưa tăng, siêu thị nhiều khuyến mãi.
• Đồ tươi (thịt, rau, hoa): mua sát Tết nhưng nên tránh hai ngày cuối năm (04/02 và 05/02/2027) khi giá cao nhất.
• Hoa, cây cảnh: chiều 29 Tết giá thường giảm, nhưng ít lựa chọn.

Đi lại

• Đặt vé xe, tàu, máy bay càng sớm càng tốt. Kỳ nghỉ Tết của công chức bắt đầu từ thứ Năm 04/02/2027; chiều 03/02 và ngày 04/02 là cao điểm.
• Đi chung xe với người cùng quê, chia tiền xăng, phí đường theo số người.

Tránh những cái bẫy quen thuộc

• Mua trả góp, vay tiêu dùng để sắm Tết: lãi vay tiêu dùng thường cao, khoản nợ kéo dài sang cả năm.
• Mua theo cảm hứng ở chợ Tết: đi chợ có danh sách và mang đủ số tiền đã định.
• Quên dự phòng: luôn giữ 5–10% ngân sách cho khoản phát sinh (khách bất ngờ, xe hỏng giữa đường).

Để tiền thưởng sinh lời trong lúc chờ Tết

Nếu bạn nhận thưởng hoặc có khoản để dành từ đầu tháng 11, có thể gửi tiết kiệm kỳ hạn ngắn rồi rút trước Tết. Ví dụ: gửi 20 triệu đồng kỳ hạn 3 tháng từ 01/11/2026 với lãi suất giả định 4,5%/năm, đến 01/02/2027 nhận khoảng 226.849 đồng tiền lãi, vừa kịp trước Tết. Lãi suất thực tế tuỳ ngân hàng; tính cho số tiền và kỳ hạn của bạn bằng công cụ tính lãi tiết kiệm, hoặc xem bảng tra sẵn gửi tiết kiệm 20 triệu.

Lưu ý: rút trước hạn thường chỉ được hưởng lãi không kỳ hạn rất thấp, nên chọn kỳ hạn kết thúc trước ngày bạn cần tiền.

Sau Tết: tổng kết để năm sau làm tốt hơn

Ra Giêng, dành 15 phút so ngân sách với số đã chi thật. Khoản nào vượt nhiều nhất? Khoản nào thừa? Ghi lại để Tết Mậu Thân 2028 (mùng 1 là 26/01/2028, sớm hơn năm nay gần 2 tuần) lập ngân sách sát hơn. Nhiều người còn mở một tài khoản tiết kiệm riêng, mỗi tháng để dành 5–10% thu nhập "cho Tết", nên đến cuối năm không còn áp lực.

Câu hỏi thường gặp

Nên dành bao nhiêu tiền cho Tết là hợp lý?

Không có con số chung. Cách an toàn là chỉ tiêu trong số tiền đã có và không quá khoảng một nửa thưởng Tết cộng tiền để dành, phần còn lại giữ cho các tháng đầu năm.

Lì xì bao nhiêu là vừa?

Tuỳ điều kiện từng nhà. Nhiều gia đình lì xì trẻ nhỏ 20.000–100.000 đồng, người lớn tuổi nhiều hơn. Quan trọng là thống nhất mức theo nhóm và đưa vào ngân sách từ trước.

Có nên vay tiền để tiêu Tết không?

Không nên. Lãi vay tiêu dùng cao, khoản nợ kéo dài nhiều tháng sau Tết. Nếu thiếu, hãy giảm các khoản không thiết yếu như mua sắm, đi chơi.

Góp tiền chung với anh chị em thế nào cho công bằng?

Thống nhất tổng tiền và cách chia (chia đều hay theo phần) trước khi mua, một người trả rồi những người khác chuyển lại. Công cụ chia tiền nhóm tính sẵn ai chuyển cho ai bao nhiêu.

Thưởng Tết có bị trừ thuế không?

Có thể có. Tiền thưởng cộng vào thu nhập chịu thuế của tháng nhận thưởng, nên tháng đó thường bị khấu trừ thuế nhiều hơn; phần chênh lệch được tính lại khi quyết toán năm.