Chế độ thai sản 2026: mẹ được bao nhiêu tiền, cha nghỉ mấy ngày

Sinh con từ ngày 01/7/2026, lao động nữ đóng BHXH đủ điều kiện nhận trợ cấp một lần 5.060.000 đồng mỗi con và tiền thai sản bằng 100% lương bình quân đóng BHXH trong 6 tháng nghỉ; sinh con thứ hai được nghỉ 7 tháng. Người cha được nghỉ từ 5 đến 14 ngày làm việc tuỳ trường hợp, vợ sinh con thứ hai thì được 10 ngày. Lương đóng 10 triệu đồng, sinh con đầu, mẹ nhận khoảng 65 triệu đồng.

Tóm tắt nhanh

• Căn cứ: Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 (hiệu lực 01/7/2025) và Luật Dân số số 113/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026).
• Trợ cấp một lần: 2 lần mức tham chiếu, bằng 5.060.000 đồng mỗi con từ 01/7/2026 (trước đó 4.680.000 đồng).
• Mẹ nghỉ 6 tháng, sinh con thứ hai nghỉ 7 tháng, sinh đôi trở lên thêm 1 tháng cho mỗi con từ con thứ hai.
• Mức hưởng mỗi tháng: 100% bình quân lương đóng BHXH 6 tháng liền trước khi nghỉ.
• Cha nghỉ 5 ngày (sinh thường), 7 ngày (sinh mổ hoặc con dưới 32 tuần), 10 ngày (sinh đôi hoặc con thứ hai), 14 ngày (sinh đôi phải mổ), trong 60 ngày đầu.
• Người đóng BHXH tự nguyện được trợ cấp thai sản 2.000.000 đồng mỗi con.

Điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024:

• Mẹ sinh con: đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi sinh. Nếu đã đóng đủ 12 tháng trở lên mà phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định của bác sĩ, chỉ cần đủ 3 tháng trong 12 tháng trước khi sinh.
• Nghỉ việc trước khi sinh: đã đủ điều kiện trên rồi mới chấm dứt hợp đồng thì vẫn được hưởng; bạn tự nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH nơi cư trú.
• Cha có vợ sinh con: đang đóng BHXH bắt buộc thì được nghỉ hưởng chế độ. Nếu chỉ cha tham gia BHXH, cha nhận trợ cấp một lần khi đã đóng đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi vợ sinh.

Muốn biết mình đã đủ 6 tháng chưa, hãy đếm ngược 12 tháng từ ngày dự sinh. Ngày dự sinh tính nhanh bằng công cụ tính ngày dự sinh, còn số tháng giữa hai mốc dùng công cụ tính ngày.

Mẹ sinh con được bao nhiêu tiền?

Tổng tiền gồm ba khoản chính:

Mức tham chiếu hiện bằng lương cơ sở, 2.530.000 đồng từ 01/7/2026 theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Người sinh con trước ngày này tính theo lương cơ sở cũ 2.340.000 đồng, tức trợ cấp một lần 4.680.000 đồng.

Ví dụ 1: Sinh con đầu, lương đóng 10 triệu

Chị Hoa đóng BHXH trên mức 10.000.000 đồng suốt 2 năm, sinh thường con đầu vào tháng 11/2026.

• Trợ cấp một lần: 5.060.000 đồng.
• Tiền thai sản: 10.000.000 × 6 = 60.000.000 đồng.
• Tổng: 65.060.000 đồng, chưa tính tiền khám thai và dưỡng sức nếu có.

Ví dụ 2: Sinh con thứ hai, cùng mức lương

Nếu đây là con thứ hai (chị đang có một con đẻ còn sống), chị được nghỉ 7 tháng:

• Tiền thai sản: 10.000.000 × 7 = 70.000.000 đồng.
• Tổng cả trợ cấp một lần: 75.060.000 đồng, nhiều hơn 10 triệu đồng so với con đầu.

Ví dụ 3: Sinh đôi

Sinh đôi con đầu, chị được nghỉ 6 tháng + 1 tháng = 7 tháng và trợ cấp một lần cho cả hai con: 5.060.000 × 2 = 10.120.000 đồng. Tổng: 70.000.000 + 10.120.000 = 80.120.000 đồng.

Bạn có thể nhập lương đóng và số con vào công cụ tính tiền thai sản để ra con số của mình.

Người cha được nghỉ mấy ngày, nhận bao nhiêu?

Lao động nam đang đóng BHXH được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản khi vợ sinh con, trong 60 ngày đầu kể từ ngày sinh (luật cũ chỉ 30 ngày), có thể nghỉ nhiều lần nhưng tổng không vượt mức:

Tiền một ngày bằng lương bình quân đóng BHXH chia 24. Anh Tuấn lương đóng 12.000.000 đồng:

• Vợ sinh thường con đầu: 12.000.000 ÷ 24 × 5 = 2.500.000 đồng.
• Vợ sinh con thứ hai: 12.000.000 ÷ 24 × 10 = 5.000.000 đồng.

Ngày nghỉ hằng tuần, nghỉ lễ không tính vào số ngày nghỉ thai sản của người cha. Nếu cùng lúc rơi vào nhiều trường hợp (ví dụ con thứ hai và sinh đôi phải mổ), hãy hỏi bộ phận nhân sự hoặc cơ quan BHXH để được áp dụng đúng mức.

Thay đổi từ 01/7/2026: nghỉ 7 tháng khi sinh con thứ hai

Luật Dân số năm 2025 sửa khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động: lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, trong đó thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng. Điều kiện là tại thời điểm sinh, người mẹ đang có một con đẻ còn sống. Sinh con thứ ba trở đi vẫn nghỉ 6 tháng.

Luật và Nghị định 168/2026/NĐ-CP còn có các khoản hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ hai con như hỗ trợ tiền cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi hoặc sống ở địa phương có mức sinh thấp, hỗ trợ sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Mức cụ thể và cách nhận do từng địa phương quy định, nên hỏi Uỷ ban nhân dân xã, phường nơi cư trú.

Đóng BHXH tự nguyện có được tiền thai sản không?

Có, từ 01/7/2025. Người đóng BHXH tự nguyện từ đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh được trợ cấp thai sản 2.000.000 đồng cho mỗi con. Áp dụng cho cả mẹ sinh con và cha có vợ sinh con, nhưng nếu cả hai cùng tham gia thì chỉ một người được nhận.

Hồ sơ và những lưu ý để không mất quyền lợi

• Giấy tờ chính: bản sao giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh, hoặc giấy chứng sinh của con. Sinh mổ, sinh non thì thêm giấy tờ của bệnh viện ghi rõ.
• Thời hạn: nộp cho công ty trong 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc; đã nghỉ việc thì nộp thẳng cho cơ quan BHXH.
• Trong thời gian nghỉ: bạn và công ty không phải đóng BHXH, nhưng thời gian này vẫn được tính là thời gian đóng BHXH.
• Đi làm sớm: sau ít nhất 4 tháng nghỉ, mẹ có thể đi làm lại nếu công ty đồng ý và có xác nhận sức khoẻ; khi đó vẫn nhận tiền thai sản đến hết thời gian còn lại, cộng tiền lương của những ngày đi làm.
• Lương đóng thấp: tiền thai sản tính trên lương đóng BHXH, không phải lương thực nhận. Kiểm tra lương đóng của bạn trên ứng dụng VssID, hoặc xem phần trừ bảo hiểm trong công cụ tính lương Gross – Net.

Câu hỏi thường gặp

Sinh con năm 2026 được nhận bao nhiêu tiền?

Từ 01/7/2026: 5.060.000 đồng trợ cấp một lần cho mỗi con, cộng 100% lương bình quân đóng BHXH nhân với 6 tháng (7 tháng nếu là con thứ hai). Lương đóng 8 triệu, con đầu: 5.060.000 + 48.000.000 = 53.060.000 đồng.

Nghỉ việc trước khi sinh có được hưởng thai sản không?

Có, nếu bạn đã đóng BHXH đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh. Bạn nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH nơi cư trú kèm sổ BHXH và giấy khai sinh của con.

Sinh con thứ hai trước 01/7/2026 có được nghỉ 7 tháng không?

Quy định nghỉ 7 tháng của Luật Dân số có hiệu lực từ 01/7/2026, áp dụng cho các ca sinh từ ngày này. Nếu bạn sinh trước 01/7/2026 và đang trong thời gian nghỉ, hãy hỏi cơ quan BHXH nơi đóng về cách áp dụng chuyển tiếp trước khi đi làm lại.

Chồng không đóng BHXH thì vợ có bị ảnh hưởng không?

Không. Quyền lợi của người mẹ chỉ phụ thuộc vào thời gian đóng của chính mình. Người chồng không đóng BHXH thì không có ngày nghỉ hưởng chế độ, nhưng vẫn có thể xin nghỉ phép năm hoặc nghỉ không lương.

Lương bình quân 6 tháng tính thế nào nếu mới đổi lương?

Lấy tổng lương đóng BHXH của 6 tháng liền trước tháng nghỉ sinh rồi chia 6. Nếu 3 tháng đóng 8 triệu và 3 tháng đóng 10 triệu, bình quân là 9 triệu đồng.